“De tocht van de Tegenstellingen” Arnhem, 23-10-2002

(Voor mij de zevende keer als deelnemer aan de Single Handed –race)

Bij de start, had ik mij van alles voorgesteld en ook al een beetje een plan gemaakt, zoals iedereen dat ieder jaar weer doet. Het is ook erg leuk als je oude bekenden weer ziet, maar dit jaar waren er ook een flink aantal nieuwe deelnemers. In totaal 33 schepen.

Je begint eigenlijk al dagen en soms weken vooraf met deze steeds weer mooie en vooral avontuurlijke tocht. In gedachten zeil je hem al, waarbij ik voor mijzelf steeds weer zoek naar nieuwe uitdagingen.

Deze keer begon het al dat ik me niet 100 % voelde en ben desondanks met een doosje aspirine van start gegaan.

Het aangereikte programma bij de varende start was bijzonder interessant en had veel uitdagingen in zich, dus dacht “het zal wel gaan lukken”.

De volgende havens en eilanden moesten worden aangedaan: Lemmer, Eiland Pampus ronden, Medemblik Oude Schild, Vlieland en Terschelling en niet te vergeten de NM 17 midden op het wad ronden en daar in de buurt 1 uur voor anker gaan.

Ik besloot direct naar Medemblik en Den Oever te gaan. De wind stond er gunstig voor.

Die wind kam uit Zw richting en gaf alle mogelijkheden om rechtsom te gaan. De verwachting voor de dagen erna waren ZO en zou ik daarom buitenom naar Vlieland gaan.

Maar dat is en was maar een plan!

Iets ten Noorden van Enkhuizerzand kwam er een gigantische bui vanuit het westen, die mij direct de reven er in liet zetten. Kort daarop draaide de wind naar het noorden en was Medemblik niet meer bezeild.

Besloot plan te wijzigen en naar Kornwederzand te gaan en mogelijk door te gaan naar Harlingen,dan maar links om

Tussen Enkhuizen en Stavoren vonden die “jongens “daarboven dat het toch anders moest verlopen.

Zij hadden besloten de windkraan te sluiten en lag ik met de Hydra ongeveer 1.5 uur in absolute stilte te dobberen. Zeil gestreken en soep gemaakt, Tijdens die soep zo midden op net Ijsselmeer keek ik naar boven en zag de Windex verschillende keren rondjes maken , alsof ie zich zelf achterna zat. Heb daar luid zitten lachen en het ding geprezen om zijn enthousiasme. Maar ik had daarmee geen wind.

Wel om mij heen allerlei dreigende luchten, waarin zeker wind zou zitten, maar niet bij mij!!.

Na die 1.5 uur kwam er toch wind uit NW –richting en ging het verder naar Kornwederzand. Vrij snel daarop moest ik het grootzeil voorzien van een 1^e reef en draaide de grote Genua ook maar iets in. Als een kind zo bij was ik en zag met genoegen dat de scheepssnelheid op 6.2 knoop kwam te staan. Na nog een keer een korte windstilte, kwam de wind opnieuw terug maar nu nog sterker en moest ik ongeveer 3 mijl van Kornwederzand zijnde nog een 2^e reef in het grootzeil zetten.

Onder zeil aan de remming afgemeerd en had darmee nog steeds 0 motorminuten. Het was toen 23.10 uur en ging na een borrel snel slapen.

Volgende ochtend de 20e oktober om 7.45 uur de kleine sluis in en begon met nieuwe energie aan de tocht op het Wad.

Op de “Boontjes” kwam de wind uit het Noorden en moest ik zelfs een keer kruisen. Daarna verdween opnieuw de wind. Na een minuut kwam er en zuchtje uit ZW –richting en rende ik naar beneden om de “Bolle Jan” bij zijn jasje te pakken. “Was dat even boffen”!

Vijf minuten later en een natte rug stond het zeil aan twee kanten uitgeboomd en ging het met een vaartje van 3 a 4 knopen naar Harlingen.

Daar aangekomen, bakboord uit de “Pollendam”op en moest de Bolle Jan aan een kant worden gezet . Met een flink vaart op naar de “Blauwe SlenK”.

Veerboten voeren af en aan en in de verte kwam een grote vloot van “bruine” schepen vanaf Terschelling aanzetten. Op de marifoon hoorde je verschillende schippers de Verkeerscentrale(VC) “Brandaris”bedanken voor de goede begeleiding en tot volgend jaar roepen.

Bij het “Inschot” aangekomen, zag ik weer een bijzonder interessante lucht aankomen en besloot de BJ weg te halen. Was net op tijd en kon onder vol “tuig” verder met een Noordelijk wind naar de West Meep. Ten zuiden van Terschelling zakte de wind weer in en ging het met een slakke gangetje verder de Meep in.

De West –en Zuid Meep zijn vanaf dit jaar niet meer verlicht en begon me met de weinig wind zorgen te maken. In donker de Meep in is bepaald geen lolletje. Vorig jaar had ik het met windkracht 4 in volledig duisternis gedaan . Net als toen was ik ook nu uitsluitend geconcentreerd op de diepte meter en de GPS. De NM 17 in het uiterste zuiden van de Meep kon ik halen.

Enkele honderden meters na de NM 17 viel de wind echt weg en ging de “spijker”in de grond.

Te midden van rond zwemmende zeehonden heb ik daar gegeten. Na een uur zag ik dat collega zeiler Rens met de Touch of Wind (Spirt 36) probeerde van zijn ankerplaats weg te zeilen. Dat ging prima, ongeveer honderd meter achteruit zeilen, besloot ik nog wat te wachten. Na vijf minuten stond er genoeg wind en zette het grootzeil. De motor starten was er niet bij, wand ik wilde zo min mogelijk motorminuten maken.

Nog nooit gedaan, maar het lukte. Zachtjes krop de Hydra naar zijn anker en kon ik met behoorlijk wat krachtsinspanning de 20 meter anker + ketting binnen halen. Ik lag namelijk iets naast de geul op 11.5 meter water. Voor de tweede keer een natte rug.

Inmiddels was het donker geworden en waren de boeien niet meer te zien. De verlichting is daar weg gehaald en je moet dan maar zien hoe je in Terschelling komt.

Tegen de opkomende stroom in schoven de Spirit 36 en de Hydra (Marieholm 32 ) langzaam naar het noorden. Voortdurend diepte meter en GPS daarbij volgend , zag ik de Spirit vastlopen?

Hij zat links van de geul vast maar kon gelukkig op eigen kracht los komen en dieper water op zoeken ( 12 meter). Tot dusver was ik best tevreden. Alleen de weerberichten die werden afgegeven klopte helemaal niet. Er zou veel wind komen hadden de weermannen bij herhaling geroepen en bovendien zakte de barometer erg snel. De stand was circa 985 en zou later nog verder dalen.

Bij de ingang van de goed verlichte Slenk aangekomen, heb ik het grootzeil laten zakken . Mocht er weer zo’n bui komen dan kon ik verder op de Genua. In die smalle geul waar ook nog die grote veerboten doorheen komen stuiven kun je geen manoeuvres uithalen zonder aan de grond te lopen, of erger in aanvaring te komen met een ander schip of boei.

Dat laatste overkwam echter wel de schipper van de Spirit. Hij schampte een gigantische grote verlichte boei.”Hij was even wat anders aan het doen”en had de dwarsstroom daarbij onderschat.

Terschelling kon ik onder vol zeil aanlopen en meerde zonder de motor te gebruiken af in de Jachthaven op een plek waar ik de volgende dag zo weer onder zeil kon vertrekken. Hier ook nog steeds geen motorminuten van Lelystad..

Van de VC “Brandaris “ kwamen toch weer berichten dat het harder zou gaan waaien vanuit het ZO. Dat deed het ook die nacht . Windkracht 6 a 7 Beaufort met veel regen deden de schepen behoorlijk aan haar lijnentrekken.

Bij de havenmeester zag ik het lange termijn bericht en dat gaf aan dat er meer wind van een sterkte tegen de”acht “ Bf zou komen . In combinatie met de sterk terugvallende barometer en mijn al eerder aangegeven slechte lichamelijke conditie (griepje of zo), voelde ik er weinig voor om verwaaid te liggen op de eilanden. Het zou de hele week zo blijven??

Daarom op maandag 21 oktober vertrokken naar Makkum en had mij telefonisch met gemengde gevoelens bij de organisatie afgemeld. Met wind kracht 7 a 8 en mij niet lekker voelen nog naar Vlieland en Texel varen zou te gek zijn. En dan moet je een keuze maken. Is het goed zeemanschap?? Of is er sprake van “watjes” …? Nou, ja …

Rens van de Spirit, had het ook opgegeven en besloot eveneens de Waddenzee te verlaten vanwege de voorspellingen en de snel dalende Barometer.

Achteraf heb ik spijt van deze beslissing gekregen, daar de wind nooit op de zeven is geweest, behalve in buien en de windrichting voor Vlieland en Texel ook nog goed was.

Op de motor, nu mocht het weer, want uit de wedstrijd, de Slenk doorgevaren en de zeilen op open water gezet. Tot aan de Blauwe Slenk ging het goed.

Een dikke mist kwam opzetten.

Die weermannen hadden er niet over gesproken en je kon behoorlijk wat schippers daarover hun bevindingen horen doorgeven aan de VC “Brandaris”.

Dieptemeter en GPS in combinatie met kompas waren mijn ogen geworden, zo dicht was de mist. Op een gegeven moment was ik even in de kajuit om de positie te peilen en kop koffie te pakken. Omdat je alleen bent moet je daar niet te lang over doen en daarom snel weer naar buiten. Ik kijk achteruit en zie tot mijn schrik de “Friesland” met zijn grote neus ongeveer 200 meter achter mij zitten. Hij had mij natuurlijk op zijn radar gezien, maar toch !. Ik zat net in een bocht van de geul en kon goed uitwijken. Nu geen natte rug, maar wel een beetje ander zweet…

Twee uur later meerden we af in de Lorentssluis te Kornwederzand. Vervolgens naar Makkum en daar heerlijk gegeten. De volgende dag – dinsdag 22 oktober met een stevige zuiden wind kruisend naar Lelystad.,

Uit Makkum vertrokken om 10.15 en moest eerst oversteken naar Oude Zeug bij Den Oever. Dan over de ander boeg een lange slag naar de Ketelbrug en als laatste de finale slag naar Lelystad. Aan de lage kant van het schip, liggend in de kuip, genoot ik van het bruisende water en hoe het schip zich langs een strakke koers een weg baande door IJsselmeer. De stuurautomaat bewees zich op deze lange slag van het uiterste noorden van het IJsselmeer tot aan de Ketelbrug zuidelijk van Urk.

Om mijzelf toch nog even een kik te bezorgen onder zeil de haven van Lelystad binnen gelopen om 20.45 uur. Een vermoeiende zeildag en gemengde gevoelens van te zijn gestopt, was ik rijker Zoveel tegenstellingen in het weer, met mij zelf in de knoei en je lichamelijk niet echt lekker voelen, was de optelsom

Van de 33 deelnemers zijn er naar ik op woensdag kon peilen drie rond waren gevaren. De rest had om allerlei uiteenlopende redenen opgegeven.

Verreweg was de grootste oorzaak; de sterk wisselende winden, geen wind en het weerbericht dat bij mij en waarschijnlijk ook de andere deelnemers de doorslag gaf om te stoppen.

Normaal doen Solo zeilers in deze Single Handed dat niet. Zij gaan door en bepalen onderweg of het nog te doen is of niet.

En zo zie je maar weer dat je gevoel, ook al is het achteraf bekeken verkeerd, toch de doorslag is geweest.

Heeft dat verkeerde gevoel eenmaal greep op je gekregen, dan moet je van goeden huize komen, wil je er dan nog op terug komen.

Ondanks de tegenstellingen, een geweldig mooie tocht als Solo zeiler gehad met weer nieuwe ervaringen en ontdekkingen.

Op het Wad en IJsselmeer zit je dan wat weg te mijmeren en toch te genieten, ook al is het maar negen graden en waait het zuid 6 Bf.

Volgend jaar weer van de partij, want het blijft kicken…

Terug naar de gekte van alle dag….

Rob Gerritsen

Aan boord HYDRA