De mannen van Reid in de Singlehanded 2008
(gezien vanuit de kuip van
Sturdy)
Op 30 april 1969 stond in de
Waterkampioen een advertentie, die opwekte om mee te doen aan een Nederlandse
solo zeiltocht. Het gemeentebestuur van Workum stelde
daartoe een prijs voor de winnaar in het vooruitzicht in de vorm van de
zilveren “Workumer Brijlepel”. De organisatie van die
tocht was echter in handen van Reid. Aan die
“wedstrijd” deden twee zeilers mee: Atse Bangma, de latere winnaar en Floris
Bakels, een Leidse student.
Eén van de regels was: geen motorgebruik. Men mocht naast zeilen ook roeien,
bomen, jagen, wrikken en boegseren. Bruggen en
sluizen dienden zeilend of “op de pikhaak” genomen te worden, ongeacht hoe lang
het verkeer moest wachten voor een open brug of sluis.
Sedert een aantal jaren is Henri Steneker de nauwkeurige en
kritische organisator van de Singlehanded. Tegenwoordig zijn GPS, kaartplotter
en andere elektronische hulpmiddelen op vrijwel alle deelnemende schepen
aanwezig. Bij de een wat meer ingebouwd en luxer dan bij de andere. Nadat in
2007 onderling een heftige discussie is ontstaan over het onreglementair
gebruik van de marifoon, voorzien de nieuwe reglementen niet meer in zo’n
verbod. Immers, volgens Steneker: “ik kan het gebruik van de mobiele telefoon
ook niet controleren en velen bellen elkaar om marifoongebruik te voorkomen”.
Het karakter van de
Singlehanded is toch niet gewijzigd. De 2008 versie kende 37 deelnemers met
zeiljachten in grootte variërende van 7 tot
De schippers (allemaal
mannen!) zijn over het algemeen recidivisten. Heeft de verslaving ingezet dan
is de herfstvakantie voortaan gereserveerd voor deelname aan de Singlehanded.
Onderling heerst een sfeer van gelijkgestemdheid. Wie anders is zo gek om eind
oktober onafgebroken vier etmalen met kou, regen en storm over het wad en
IJsselmeer te zeilen. De wimpel nummer 1 wordt trots gevoerd om te laten zien
dat er gewerkt wordt. Misschien ook als waarschuwing aan anderen dat men
zeilend manoeuvreert en de motor daarvoor niet gebruikt.
Zo ging het ook op
zondagavond 19 oktober. Een redelijk grote groep deelnemers was in de ochtend vertrokken
van Oudeschild op Texel richting Vlieland. We zeilden met een westelijke windkracht
zes. De wind wakkerde die middag nog aan met vlagen van ruim kracht 7. Zelf verkende ik met mijn nieuwe Sturdy niet betonde vaarwegen
zoals de Westkom en het Oude Inschot.
Bij de ingang van het Inschot ging ik noordwest recht op Vlieland dorp af. Het
was hoogwater. Eerst op de kaart een hoge bank zoeken bij de geul om te zien of
er voldoende water staat. Dat gaat goed. Twee meter water, terwijl Sturdy een
hydraulische kiel heeft die de diepgang tot
Al vele jaren had ik deze
route willen nemen maar nooit gekund en gedurfd. Ik vier het als een
overwinning. De weersverwachtingen zijn vandaag
niet ideaal voor zo’n verkenning, maar ja… Het voelt
als een kans die ik moet grijpen. Bovendien is het alternatief om boven de
Richel langs te gaan en dan wind en stroom tegen te krijgen. Dat is geen lekker
idee. De meeste andere Singlehanded deelnemers verlies ik uit het oog en ik
vermoed dat ze op weg zijn voor een rondje Meep met
daarbij een verplichte ankerpauze de oostelijke Meep
van twee uur. Waanzin nu rond hoogwater; er is geen enkele beschutting te
vinden nu. De collega’s die om de Richel hen moeten. Zullen
het zwaar krijgen. Brhhh.
Omdat ik onder langs de
Richel vaar heb ik het laatste stuk naar Vlieland-Haven
wind en stroom mee. Het douaneschip ligt kalm op de rede voor anker. Het is echter
alleszins rustig water. Voor de haven haal ik het dubbel gereefde grootzeil
neer en voel de Sturdy (toch 5 ton gewicht) stuiteren op de golven! Met wind
mee surfen we door de smalle ingang de haven in. Op het havenhoofd verzamelt
zich een groepje geïnteresseerde water-ramptoeristen.
Het is pas drie uur ’s
middags en er is aanlegplaats genoeg. Ik ben de eerste die aanlegt. De uren
erna druppelen meer Singlehanded deelnemers binnen. Het waait hard, kracht zes
tot zeven uit het Zuidwesten, en het is inmiddels donker
geworden. Rond zeven uur wordt een groepje toplichtjes zichtbaar voor de haven
van Vlieland. Het is te donker om goed te zien, maar aan de
veranderende kleuren van het toplicht is te zien dat men rond draait om zich
gereed te maken voor de aanval op de veilige haven. Dit zijn de
collega-deelnemers die vanmiddag hun verplichte ankerstop hebben volbracht.
De èen
na de anders stuiven ze onder klein zeil naar binnen. De reeds
gearriveerde deelnemers vangen de schepen op en zorgen voor het provisorisch
vastleggen van de jachten. Het binnenvaren gaat gepaard met een wilskracht en
zelfbeheersing van de schippers, die een klasse part is. Hoewel de
weersomstandigheden moeilijk zijn, het pikdonker is en de bemanning uit louter
alleen de schipper bestaat, hebben ze hun jachten goed onder controle en is
zelfs de haven van Vlieland ruim genoeg voor de aanlegmanoeuvres.
Groot respect voor die
collega-deelnemers die onder die omstandigheden hun schip veilig naar binnen
hebben gezeild. Dan is moderne apparatuur en goede scheepsuitrusting maar
betrekkelijk. Het gaat in de eerste plaats om jezelf en het je schip onder
moeilijke omstandigheden te kennen.
Mannen, Reid
kan trots op jullie zijn!
Zaterdagavond
“He
Sturdy is de eerste, je investering komt er wel uit”! Het is donker en de
gestalte van Willem van Olst, een vorige brijlepelwinnaar, roept mij dat toe. Met zijn eerste
uitspraak heeft hij trouwens geen gelijk. Ik ben de tweede van de Singlehanded
deelnemers die de Stevinsluis bij Den Over heeft bereikt
na het vertrek uit Lelystad vanmiddag. Maar Sturdy heeft stempelplaats
Medemblik aan bakboord laten liggen. Willem’ zijn tweede uitspraak klopt echter
wel. Na tien jaar varen met de oude Sturdy, o.a. rond Groot-Brittannië, is dit
voorjaar onze nieuwe Sturdy opgeleverd. Het is een MAK 9 DS van een nog
onbekende Poolse werf. Afgelopen zomer hebben we met het gezin al het wad
verkend en nu dus weer terug, maar nu solo.
De start was vanmiddag in Flevo Marina met alle bekende
ingrediënten: snert met roggebrood, Henri als ceremoniemeester en veel
enthousiasme voor wat komen gaat. Ook wel wat spanning. Ook bij mezelf. Het is
de eerste keer dat ik alleen met de nieuwe Sturdy op pad ga. Ook hebben drukke
werkzaamheden van de afgelopen weken hun tol gevraagd. Ik weet van mezelf dat
ik onvoldoende uitgerust ben. Deze pure zeilweek gaat me er hopelijk weer boven
op helpen.
Vanmiddag en vanavond was
het lekker zeilen met WZW kracht 5. Medemblik leek echter niet bezeild. Bij Enkhuizerzand staken we een stuk af met de hydraulische
kiel omhoog. Ruim voldoende water nu met de kiel omhoog, maar het verschil in
stabiliteit was in de windvlagen duidelijk te merken.
Om vier uur toch maar een
rifje gestoken en daarna liep het lekker. Weinig koersaanpassingen nodig en met
het laatste daglicht binnenvaren bij de sluis in Den Oever. Gelukkig een beetje
licht omdat er veel onverlichte tonnen in de weg liggen! Na de sluis even aan
de wachtsteiger om wat te eten en te wachten op hoogwater. Vannacht met afgaand
tij Den Oever uit en over de Bollen rechtdoor naar Oudeschild. Het eerste stuk
viel nog niet mee. Ik had me mentaal voorbereid op het donker en de mogelijke
verwarrende lichtjes. Dat viel me alleszins mee, maar de wind was tegen en de
stroom nog onvoldoende mee. Kruisen in het donker op dat smalle stuk is niet
echt een hobby. Gelukkig heb ik een keerfok, want anders was de spierpijn in de
armen niet meer te verdragen.
Als later de stroom doorzet
wordt een het een leuke ontdekking dat op de Bollen 2 ½ meter water staat. Dat is
meer dan verwacht en geeft me een rustig gevoel op dit voor mij onbekende
vaarwater. Het scheelt ook een paar mijl kruisen en ik kom nu met stroom mee
bij Oudeschild. Om twee uur ’s nachts meer ik aan in de vissershaven. Lekker
naar bed.
De volgende dag om tien uur
in de ochtend mag ik weer verder. Het is een drukte van binnenkomende en
vertrekkende Singlehanded deelnemers. Allemaal op weg naar Vlieland. We gaan
voor de wind en ik zet er een rif in omdat ik buiten de geul naar de Paardehoek
wil zeilen in een zo recht mogelijke lijn. Je wilt niet teveel zeil op hebben
als je vastloopt. Het wordt een leuke tocht. De zon komt door en het waait
stevig. Aan stuurboordzijde zie ik de meeste deelnemers uitlopen, omdat bij hen
in de betonde diepere geul meer stroom staat dan bij mij op de ondiepe plaat.
Sturdy steekt echter een flink stuk wad af en we komen ongeveer gelijk uit bij
de Paardehoek. Ook daar staat nu ruim water, zodat niemand hoeft te wachten.
Volgend jaar natuurlijk
weer……………………..
Harm Slomp